EnglishΟι ελληνικές επιχειρήσεις που πωλούν στο εξωτερικό χρειάζονται συχνά να έρθουν στην Ελλάδα οι αλλοδαποί αγοραστές, συνεργάτες και ελεγκτές τους. Οι επισκέπτες αυτοί επιθεωρούν εμπορεύματα, επισκέπτονται χώρους παραγωγής, διαπραγματεύονται όρους και υπογράφουν συμβάσεις. Όταν οι επισκέπτες είναι υπήκοοι χωρών που χρειάζονται θεώρηση, η επίσκεψη εξαρτάται από απόφαση ελληνικής προξενικής αρχής ή πρεσβείας. Το παρόν άρθρο εξηγεί τι απαιτούν το ελληνικό και το ενωσιακό δίκαιο από την ελληνική προξενική αρχή όταν αποφασίζει για θεώρηση βραχείας διαμονής για επαγγελματική επίσκεψη. Εξηγεί επίσης τι μπορούν να κάνουν η προσκαλούσα ελληνική επιχείρηση και οι αλλοδαποί αιτούντες όταν οι αιτήσεις απορρίπτονται, επανειλημμένα ή χωρίς σαφή λόγο, και πότε το Δημόσιο μπορεί να ευθύνεται για αποζημίωση.
Συνοπτικά, η προξενική αρχή διαθέτει ευρύ περιθώριο εκτίμησης των πραγματικών περιστατικών, όχι όμως απεριόριστη εξουσία. Μπορεί να αρνηθεί μόνο για τους λόγους που απαριθμεί ο ενωσιακός Κώδικας Θεωρήσεων. Οφείλει να εξετάζει κάθε αίτηση εξατομικευμένα και να αιτιολογεί. Η άρνηση μπορεί να προσβληθεί από τον αιτούντα, και σε κάποιο στάδιο πρέπει να υπόκειται σε δικαστικό έλεγχο. Μια επιχείρηση που υφίσταται αποδεδειγμένη ζημία από παράνομη άρνηση μπορεί καταρχήν να αξιώσει αποζημίωση από το Ελληνικό Δημόσιο. Η αξίωση αυτή εξαρτάται από αυστηρές προϋποθέσεις παρανομίας, προστατευόμενου συμφέροντος, προσδιορισμένης ζημίας και αιτιώδους συνδέσμου, και απαιτεί προσεκτική τεκμηρίωση από την αρχή.
Το νομικό πλαίσιο
Η θεώρηση για επαγγελματική επίσκεψη έως 90 ημερών σε οποιοδήποτε διάστημα 180 ημερών είναι θεώρηση βραχείας διαμονής «Σένγκεν» (τύπου C). Διέπεται πρωτίστως από τον Κανονισμό (ΕΚ) 810/2009, τον Κώδικα Θεωρήσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως ισχύει. Όταν μια ελληνική προξενική αρχή αποφασίζει για τέτοια θεώρηση, ασκεί δημόσια εξουσία εντός του πεδίου εφαρμογής του ενωσιακού δικαίου. Εφαρμόζονται επομένως οι ενωσιακοί κανόνες και τα θεμελιώδη δικαιώματα, παράλληλα με το ελληνικό διοικητικό δίκαιο.
| Κανόνας | Τι απαιτεί |
| Κώδικας Θεωρήσεων, άρθρο 9 παρ. 2 | Ραντεβού, κατά κανόνα, εντός δύο εβδομάδων από το αίτημα |
| Κώδικας Θεωρήσεων, άρθρα 14 και 21 και Παράρτημα II | Εξέταση του σκοπού του ταξιδιού, των όρων διαμονής, των επαρκών μέσων και της πρόθεσης αναχώρησης πριν από τη λήξη της θεώρησης |
| Κώδικας Θεωρήσεων, άρθρο 21 παρ. 9 | Προηγούμενη άρνηση δεν οδηγεί αυτομάτως σε νέα άρνηση· κάθε νέα αίτηση αξιολογείται αυτοτελώς |
| Κώδικας Θεωρήσεων, άρθρο 23 | Απόφαση εντός 15 ημερολογιακών ημερών από την παραδεκτή αίτηση, με δυνατότητα παράτασης έως 45 ημέρες σε ατομικές περιπτώσεις που απαιτούν περαιτέρω εξέταση |
| Κώδικας Θεωρήσεων, άρθρο 32 | Άρνηση μόνο για τους προβλεπόμενους λόγους, με κοινοποίηση στο τυποποιημένο έντυπο, αιτιολογία και ενημέρωση για την προσφυγή |
| Κώδικας Θεωρήσεων, άρθρο 43 | Εξωτερικός πάροχος μπορεί να συλλέγει αιτήσεις και να ορίζει ραντεβού, αλλά την εξέταση και την απόφαση διατηρεί η προξενική αρχή |
| Ν. 5038/2023 (Κώδικας Μετανάστευσης), άρθρο 7 παρ. 4 | Κατά τον γενικό κανόνα, η προξενική άρνηση πρέπει να είναι αιτιολογημένη |
| Ν. 5038/2023, άρθρο 7 παρ. 8–10 | Ειδική επιχειρηματική πρόσκληση με ανάληψη ευθύνης ή φιλοξενίας από τον προσκαλούντα, και προτεραιότητα ακρόασης εντός δύο εργάσιμων ημερών για όσους υπάγονται στη ρύθμιση |
| ΚΥΑ 44741/2025 (ΦΕΚ Β’ 4472/20.08.2025) | Το έντυπο και τα συνοδευτικά έγγραφα της ειδικής πρόσκλησης, η φερεγγυότητα του προσκαλούντος και ειδική υποχρέωση αιτιολόγησης |
| Κώδικας Διοικητικής Διαδικασίας (ν. 2690/1999), άρθρα 7 και 17 | Αμερόληπτη κρίση των διοικητικών οργάνων και αιτιολογία σαφής, ειδική, επαρκής και προκύπτουσα από τον φάκελο |
Το Σύνταγμα προσθέτει την προστασία της συμμετοχής στην οικονομική ζωή (άρθρο 5 παρ. 1), το δικαίωμα αιτιολογημένης απάντησης σε έγγραφη αναφορά (άρθρο 10), τη δικαστική προστασία (άρθρο 20 παρ. 1) και την αρχή της αναλογικότητας (άρθρο 25 παρ. 1). Ο Χάρτης Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης προστατεύει την επιχειρηματική ελευθερία (άρθρο 16) και την αποτελεσματική δικαστική προστασία (άρθρο 47). Ο Χάρτης δεσμεύει την Ελλάδα όταν εφαρμόζει τον Κώδικα Θεωρήσεων (άρθρο 51 παρ. 1), και κάθε περιορισμός πρέπει να σέβεται το άρθρο 52 παρ. 1.
Τι εξετάζει η προξενική αρχή και γιατί η επιχειρηματική πρόσκληση δεν αρκεί από μόνη της
Η προξενική αρχή αξιολογεί τον αιτούντα και όχι μόνο την προσκαλούσα επιχείρηση. Η γνήσια εμπορική πρόσκληση είναι ουσιώδες αποδεικτικό στοιχείο για τον σκοπό του ταξιδιού. Η αρχή πρέπει όμως να πειστεί και για την ταυτότητα και τα έγγραφα του αιτούντος, τα μέσα διαβίωσης, την ταξιδιωτική ιατρική ασφάλιση και την πρόθεση αναχώρησης από τον χώρο Σένγκεν πριν από τη λήξη της θεώρησης.
Το νομικό ζήτημα μιας άρνησης είναι ο τρόπος με τον οποίο η αρχή συνδέει τα συγκεκριμένα στοιχεία του φακέλου με λόγο άρνησης του Κώδικα Θεωρήσεων. Μια γενική αναφορά σε «αμφιβολίες», χωρίς επαληθεύσιμο έρεισμα στον φάκελο, δημιουργεί διαφορετικό νομικό πρόβλημα από μια ειδικά τεκμηριωμένη κρίση για ανακριβή έγγραφα ή πραγματικό κίνδυνο μη αναχώρησης. Το άρθρο 21 παρ. 9 του Κώδικα απαγορεύει επίσης την αυτόματη επανάληψη της άρνησης αποκλειστικά λόγω προηγούμενης απόρριψης.
Η αρχή οφείλει επίσης να κρίνει αμερόληπτα. Εφόσον αποδεικνυόταν ότι αιτήσεις απορρίπτονταν εξαιτίας προσωπικής αντιπαράθεσης με τον προσκαλούντα και όχι κατόπιν ελέγχου των νόμιμων προϋποθέσεων, θα ετίθετο ζήτημα παραβίασης της αμεροληψίας (άρθρο 7 του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας) και εκτροπής της διοικητικής εξουσίας από τον νόμιμο σκοπό της. Μια τέτοια αιτίαση απαιτεί συγκεκριμένα στοιχεία: ημερομηνίες, συγκρίσιμα περιστατικά και αυθεντική αλληλογραφία. Η απλή υπόνοια, όσο κατανοητή κι αν είναι μετά από επανειλημμένες δυσχέρειες, δεν αρκεί.
Ραντεβού, χρόνοι και εξωτερικοί πάροχοι
Πρέπει να διακρίνονται χωριστά στάδια:
- το αίτημα ραντεβού·
- η αποστολή της επιχειρηματικής πρόσκλησης·
- η υποβολή πλήρους και παραδεκτής αίτησης·
- η συνέντευξη, εφόσον υπάρχει·
- η απόφαση και η κοινοποίησή της.
Ο χρόνος που μεσολαβεί από την αποστολή της πρόσκλησης δεν ταυτίζεται με τον νόμιμο χρόνο εξέτασης. Ο χρόνος αυτός αρχίζει μόνο με την υποβολή παραδεκτής αίτησης.
| Στάδιο | Νόμιμος κανόνας ή πρακτική ένδειξη |
| Ραντεβού | Κατά κανόνα εντός δύο εβδομάδων από το αίτημα (Κώδικας Θεωρήσεων, άρθρο 9 παρ. 2) |
| Ακρόαση στο πλαίσιο της ειδικής ελληνικής επιχειρηματικής πρόσκλησης | Προτεραιότητα, εντός δύο εργάσιμων ημερών, για όσους υπάγονται στη ρύθμιση (ν. 5038/2023, άρθρο 7 παρ. 9) |
| Απόφαση | 15 ημερολογιακές ημέρες από την παραδεκτή αίτηση· έως 45 ημέρες σε ατομικές περιπτώσεις (Κώδικας Θεωρήσεων, άρθρο 23) |
| Συγκέντρωση εγγράφων και κράτηση ραντεβού | Εξαρτάται από τον αιτούντα και την τοπική εξυπηρέτηση· δεν αποτελεί νόμιμη προθεσμία |
Πολλές ελληνικές αποστολές χρησιμοποιούν εξωτερικό πάροχο για την παραλαβή αιτήσεων και τον προγραμματισμό ραντεβού. Ο πάροχος ελέγχει την πληρότητα του φακέλου, αλλά δεν αποφασίζει. Η ουσιαστική κρίση παραμένει στην προξενική αρχή (Κώδικας Θεωρήσεων, άρθρο 43 παρ. 4). Η ολοκλήρωση της παραλαβής δεν αποτελεί προέγκριση θεώρησης. Αντιστοίχως, η συνεργασία με ιδιωτικό πάροχο δεν μετατρέπει τη δημόσια αρμοδιότητα σε ιδιωτική υπόθεση. Όταν προκύπτει δυσλειτουργία, έχει σημασία ποιος φορέας πραγματοποίησε κάθε ενέργεια και σε ποιο στάδιο. Η περιορισμένη πρόσβαση σε ραντεβού αποκτά νομική σημασία όταν, στην πράξη, καθιστά την υποβολή αιτήσεων απρόσιτη ή επιλεκτική χωρίς αντικειμενικό λόγο.
Η ειδική ελληνική επιχειρηματική πρόσκληση
Το ελληνικό δίκαιο προβλέπει ειδική διαδικασία για επαγγελματικές επισκέψεις στις οποίες ο προσκαλών στην Ελλάδα αναλαμβάνει την ευθύνη της διαμονής ή φιλοξενεί τον επισκέπτη, επειδή ο επισκέπτης δεν μπορεί να πιστοποιήσει εξ ιδίων ορισμένες προϋποθέσεις. Η διαδικασία ρυθμίζεται στο άρθρο 7 παρ. 8–10 του ν. 5038/2023 και στην ΚΥΑ 44741/2025.
| Στοιχείο | Περιεχόμενο |
| Έντυπο πρόσκλησης | Το επίσημο έντυπο προσδιορίζει τον προσκαλούντα και τον αιτούντα, τον επαγγελματικό σκοπό, τη διάρκεια και τη φιλοξενία, με φορολογικά, εταιρικά και οικονομικά στοιχεία (ΚΥΑ 44741/2025, άρθρο 1) |
| Φερεγγυότητα του προσκαλούντος | Εκτιμάται με βάση το εισόδημα ή, για νομικό πρόσωπο, ετήσιο κύκλο εργασιών άνω των 100.000 ευρώ, με συνεκτίμηση οικονομικών στοιχείων της τελευταίας διετίας και της δραστηριότητας (ΚΥΑ, άρθρο 2) |
| Υποχρέωση αιτιολόγησης | Η απόρριψη πρέπει να αιτιολογείται ειδικά όταν κρίνει την αξιοπιστία του προσκαλούντος (ΚΥΑ, άρθρο 2 παρ. 2) |
| Προτεραιότητα | Όσοι υπάγονται στη ρύθμιση έχουν προτεραιότητα ακρόασης εντός δύο εργάσιμων ημερών (ν. 5038/2023, άρθρο 7 παρ. 9) |
Το όριο των 100.000 ευρώ αφορά το συγκεκριμένο καθεστώς ανάληψης ευθύνης ή φιλοξενίας. Δεν αποτελεί γενικό ελάχιστο κύκλο εργασιών για κάθε επιχείρηση που επιθυμεί να προσκαλέσει αγοραστή. Μια συνήθης επιστολή εμπορικής πρόσκλησης δεν ενεργοποιεί αφ’ εαυτής την ειδική προτεραιότητα και τις ειδικές εγγυήσεις. Η προσκαλούσα επιχείρηση πρέπει επομένως να αποφασίσει εκ των προτέρων ποια διαδικασία ακολουθεί και να προετοιμάσει τον φάκελο αναλόγως.
Η διαδικασία για ελληνική επιχείρηση που προσκαλεί αλλοδαπή αποστολή
- Προσδιορισμός της επίσκεψης και του σκοπού της.Η προσκαλούσα επιχείρηση καθορίζει ποιος έρχεται, για ποιον λόγο, για πόσο, πού θα διαμείνει και τι θα γίνει κατά την επίσκεψη: επιθεώρηση, διαπραγμάτευση, υπογραφή ή εκπαίδευση. Ένα συγκεκριμένο πρόγραμμα αποτελεί πολύ ισχυρότερο αποδεικτικό στοιχείο από μια γενική δήλωση ενδιαφέροντος.
- Επιλογή της μορφής πρόσκλησης.Η επιχείρηση αποφασίζει αν θα εκδώσει συνήθη εμπορική πρόσκληση ή αν θα χρησιμοποιήσει την ειδική πρόσκληση με ανάληψη ευθύνης ή φιλοξενίας του ν. 5038/2023. Για την ειδική διαδικασία ελέγχει ότι πληροί τα κριτήρια φερεγγυότητας της ΚΥΑ 44741/2025 και συμπληρώνει το επίσημο έντυπο.
- Προετοιμασία του φακέλου της επιχείρησης.Η επιχείρηση συγκεντρώνει τα δικά της στοιχεία: εταιρική καταχώριση, φορολογικά στοιχεία, νόμιμη εκπροσώπηση και τεκμήρια της επιχειρηματικής σχέσης με κάθε επισκέπτη, όπως αλληλογραφία, προσφορές, παραγγελίες και προηγούμενες συναλλαγές.
- Προετοιμασία των φακέλων των αιτούντων.Κάθε επισκέπτης προετοιμάζει τη δική του αίτηση με τα δικαιολογητικά του Κώδικα Θεωρήσεων: διαβατήριο, φωτογραφίες, ταξιδιωτική ιατρική ασφάλιση, απόδειξη μέσων, διαμονή και στοιχεία της δικής του επαγγελματικής θέσης. Οι αναντιστοιχίες μεταξύ της πρόσκλησης και των εγγράφων του αιτούντος αποτελούν συχνή αιτία αμφιβολιών.
- Ραντεβού και υποβολή.Κάθε αιτών ζητά ραντεβού, μέσω του εξωτερικού παρόχου όπου η αποστολή τον χρησιμοποιεί, και υποβάλλει πλήρη αίτηση. Όλες οι ημερομηνίες και οι αριθμοί αναφοράς πρέπει να καταγράφονται.
- Απόφαση.Η προξενική αρχή αποφασίζει εντός των προθεσμιών του Κώδικα Θεωρήσεων. Αν χορηγηθεί η θεώρηση, η επίσκεψη πραγματοποιείται εντός της ισχύος και της επιτρεπόμενης διάρκειας διαμονής.
- Σε περίπτωση άρνησης, ενέργεια με βάση την έγγραφη απόφαση.Ο αιτών πρέπει να λάβει το πλήρες έντυπο άρνησης, να καταγράψει την ημερομηνία κοινοποίησης και να ελέγξει τους λόγους που σημειώθηκαν και κάθε πρόσθετη αιτιολογία. Η αντίδραση εξαρτάται από τους λόγους αυτούς· βλ. την ενότητα για τα ένδικα μέσα παρακάτω.
Δικαιολογητικά
| Έγγραφο | Σκοπός | Σημεία προσοχής |
| Πρόσκληση της ελληνικής επιχείρησης (συνήθης επιστολή ή επίσημο ειδικό έντυπο) | Αποδεικνύει τον επαγγελματικό σκοπό και, στην ειδική διαδικασία, την ανάληψη ευθύνης ή τη φιλοξενία | Πρέπει να συμφωνεί με τα έγγραφα του αιτούντος σε ονόματα, ημερομηνίες και σκοπό |
| Εταιρική καταχώριση, φορολογικά στοιχεία και νόμιμη εκπροσώπηση | Ταυτοποιεί την προσκαλούσα επιχείρηση και τον εκπρόσωπό της | Πρόσφατα αποσπάσματα |
| Οικονομικά στοιχεία της προσκαλούσας επιχείρησης | Απαιτούνται στην ειδική διαδικασία (φερεγγυότητα) | Κύκλος εργασιών και οικονομικές καταστάσεις της τελευταίας διετίας |
| Τεκμήρια της επιχειρηματικής σχέσης | Δείχνουν ότι η επίσκεψη είναι γνήσια και συγκεκριμένη | Αλληλογραφία, προσφορές, παραγγελίες, προηγούμενα τιμολόγια, πρόγραμμα επίσκεψης |
| Διαβατήριο, φωτογραφίες και αίτηση του αιτούντος | Βασικά δικαιολογητικά του Κώδικα Θεωρήσεων | Ισχύουν οι κανόνες ισχύος του διαβατηρίου |
| Ταξιδιωτική ιατρική ασφάλιση | Υποχρεωτική για θεώρηση Σένγκεν | Ελάχιστη κάλυψη 30.000 ευρώ, ισχύουσα σε όλο τον χώρο Σένγκεν |
| Απόδειξη μέσων και επαγγελματικής θέσης του αιτούντος | Μέσα διαβίωσης και πρόθεση επιστροφής | Τραπεζικές κινήσεις, βεβαίωση εργοδότη, εταιρικά έγγραφα |
| Απόδειξη διαμονής | Όροι διαμονής | Κράτηση ξενοδοχείου ή δήλωση φιλοξενίας της προσκαλούσας επιχείρησης |
Έγγραφα που δεν είναι σε αποδεκτή γλώσσα μπορεί να χρειάζονται επίσημη μετάφραση, και ορισμένα δημόσια έγγραφα μπορεί να χρειάζονται επισημείωση (apostille) ή προξενική επικύρωση. Οι αιτούντες πρέπει να ελέγχουν τις απαιτήσεις της συγκεκριμένης αποστολής.
Κόστος υπέρ του Δημοσίου και τρίτων
Οι παρακάτω επιβαρύνσεις είναι τα δημόσια και υπέρ τρίτων έξοδα της ίδιας της διαδικασίας θεώρησης. Δεν περιλαμβάνουν το κόστος του επαγγελματικού ταξιδιού, την εμπορική αξία μιας συναλλαγής ή δικηγορικές αμοιβές. Τα ποσά είναι ανά αιτούντα, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά.
Υποχρεωτικές επιβαρύνσεις
| Επιβάρυνση | Δικαιούχος | Ποσό | Μονάδα | Πότε | Νομική βάση και ημερομηνία ελέγχου |
| Τέλος θεώρησης Σένγκεν, ενήλικας | Ελληνική προξενική αρχή | 90 € | Ανά αιτούντα 12 ετών και άνω | Κατά την υποβολή | Κώδικας Θεωρήσεων, άρθρο 16 παρ. 1, όπως τροποποιήθηκε με τον κατ’ εξουσιοδότηση Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1415· έλεγχος 2.11.2026 |
| Τέλος θεώρησης Σένγκεν, παιδί 6–11 ετών | Ελληνική προξενική αρχή | 45 € | Ανά παιδί | Κατά την υποβολή | Κώδικας Θεωρήσεων, άρθρο 16 παρ. 2· έλεγχος 2.11.2026 |
| Τέλος θεώρησης Σένγκεν, παιδί κάτω των 6 ετών | — | Χωρίς τέλος | Ανά παιδί | — | Κώδικας Θεωρήσεων, άρθρο 16 παρ. 2α· έλεγχος 2.11.2026 |
| Ταξιδιωτική ιατρική ασφάλιση | Ασφαλιστής | Προσφορά ασφαλιστή | Ανά αιτούντα | Πριν από την υποβολή | Κώδικας Θεωρήσεων, άρθρο 15 (ελάχιστη κάλυψη 30.000 €) |
| Φωτογραφίες και αντίγραφα εγγράφων | Πάροχος | Χρέωση παρόχου | Ανά αιτούντα | Πριν από την υποβολή | Απαιτήσεις αίτησης του Κώδικα Θεωρήσεων |
Το τέλος μπορεί να είναι μικρότερο (για παράδειγμα 35 €) για υπηκόους χωρών με συμφωνία διευκόλυνσης θεωρήσεων με την Ευρωπαϊκή Ένωση, και ορισμένες κατηγορίες απαλλάσσονται ή μπορούν να τύχουν απαλλαγής κατά το άρθρο 16 του Κώδικα Θεωρήσεων. Τα τέλη καταβάλλονται συνήθως σε τοπικό νόμισμα με την προξενική ισοτιμία.
Πιθανές ή υπό προϋποθέσεις δαπάνες
| Δαπάνη | Πότε γεννάται | Δικαιούχος | Ποσό | Στάδιο |
| Τέλος υπηρεσίας εξωτερικού παρόχου | Η αποστολή παραλαμβάνει αιτήσεις μέσω εξωτερικού παρόχου | Πάροχος | Όπως δημοσιεύεται από τον πάροχο· κατά κανόνα έως το ήμισυ του τέλους θεώρησης (έως 45 €) κατά το άρθρο 17 παρ. 4 του Κώδικα | Κατά την υποβολή |
| Επίσημες μεταφράσεις, επισημείωση ή προξενική επικύρωση | Έγγραφο δεν είναι σε αποδεκτή γλώσσα ή πρέπει να επικυρωθεί | Μεταφραστές, αρχές επισημείωσης ή προξενικές αρχές | Ανάλογα με το έγγραφο και τη χώρα έκδοσης | Πριν από την υποβολή |
| Ταχυμεταφορά, μετακίνηση προς το κέντρο αιτήσεων | Ο αιτών διαμένει μακριά από το κέντρο ή πρέπει να αποσταλούν έγγραφα | Μεταφορείς | Πραγματικό κόστος | Πριν από την υποβολή |
| Νέα αίτηση και νέο τέλος θεώρησης | Υποβάλλεται νέα αίτηση μετά από άρνηση | Ελληνική προξενική αρχή | Εκ νέου τέλος θεώρησης (90 € για ενήλικα) | Νέα υποβολή |
| Δικαστικό παράβολο και τέλη για δικαστική προσφυγή | Ασκείται αίτηση ακύρωσης ή αγωγή αποζημίωσης | Ελληνικό Δημόσιο | Κατά το ισχύον τιμολόγιο, κατά την κατάθεση | Δίκη |
| Πιστοποιημένα οικονομικά στοιχεία (έκθεση λογιστή, αποτιμήσεις) | Η αξίωση αποζημίωσης πρέπει να προσδιορίσει διαφυγόν κέρδος | Λογιστής ή πραγματογνώμονας | Προσφορά παρόχου | Δίκη |
Ένδικα μέσα σε περίπτωση άρνησης
Η απάντηση σε μια άρνηση πρέπει να βασίζεται στην έγγραφη απόφαση και όχι σε ανεπίσημη εξήγηση. Τα πρώτα βήματα είναι η λήψη του πλήρους εντύπου άρνησης, η καταγραφή της ημερομηνίας κοινοποίησης και η εξέταση των λόγων που αναφέρει. Ανάλογα με τους λόγους αυτούς, η κατάλληλη αντίδραση μπορεί να είναι:
- νέα, διορθωμένη αίτηση, όταν έλειπε, ήταν ασαφές ή αντιφατικό κάποιο έγγραφο·
- το μέσο που αναφέρεται στο έντυπο άρνησης, εντός της προθεσμίας που ορίζεται εκεί·
- δικαστικός έλεγχος ενώπιον του αρμόδιου ελληνικού διοικητικού δικαστηρίου, όταν η άρνηση εμφανίζεται παράνομη.
Το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει επιβεβαιώσει ότι το σύστημα προσβολής της άρνησης θεώρησης πρέπει να περιλαμβάνει, σε κάποιο στάδιο, δικαστικό έλεγχο (El Hassani, C-403/16). Οι δικαστικές προθεσμίες τρέχουν από την κοινοποίηση και δεν αναστέλλονται από την αλληλογραφία με την αρχή, γι’ αυτό πρέπει να παρακολουθούνται από την αρχή.
Σημασία έχει ποιος μπορεί να προσβάλει την άρνηση. Η άρνηση απευθύνεται στον αιτούντα, ο οποίος είναι κατά κύριο λόγο ο νομιμοποιούμενος να την προσβάλει. Η προσκαλούσα ελληνική επιχείρηση βρίσκεται σε διαφορετική νομική θέση. Τα συμφέροντά της είναι οικονομικά, και αν και πώς μπορεί να ενεργήσει πρέπει να εξετάζεται χωριστά για κάθε μέσο.
Αποζημίωση: πότε ευθύνεται το Ελληνικό Δημόσιο
Το άρθρο 105 του Εισαγωγικού Νόμου του Αστικού Κώδικα είναι η βασική διάταξη για την ευθύνη του Δημοσίου από παράνομες πράξεις ή παραλείψεις των οργάνων του κατά την άσκηση δημόσιας εξουσίας. Η ευθύνη αυτή είναι αντικειμενική, με την έννοια ότι κατά κανόνα δεν απαιτείται απόδειξη προσωπικού πταίσματος του οργάνου. Η αξίωση πρέπει να θεμελιώνει σωρευτικά:
| Προϋπόθεση | Τι πρέπει να αποδειχθεί |
| Παράνομη πράξη ή παράλειψη | Για παράδειγμα, άρνηση για λόγο που δεν προβλέπει ο νόμος, χωρίς εξατομικευμένη εξέταση ή χωρίς επαρκή αιτιολογία, ή πρακτική που κατέστησε την πρόσβαση επιλεκτική χωρίς αντικειμενικό λόγο |
| Προστατευόμενο συμφέρον | Ο κανόνας που παραβιάστηκε πρέπει να προστατεύει και το συμφέρον του ζημιωθέντος. Για την προσκαλούσα επιχείρηση αυτό απαιτεί ειδική νομική ανάλυση, επειδή ο αιτών θεώρηση είναι διαφορετικό πρόσωπο |
| Ζημία | Πραγματική μείωση της περιουσίας ή διαφυγόν κέρδος που προσδοκάται με πιθανότητα κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων (άρθρα 297 και 298 ΑΚ) |
| Αιτιώδης σύνδεσμος | Άμεση σύνδεση της συγκεκριμένης άρνησης με τη συγκεκριμένη ζημία, λαμβανομένων υπόψη και άλλων παραγόντων, όπως η τιμή, η ποιότητα, η χρηματοδότηση ή η μεταβολή της απόφασης του αγοραστή |
Εναγόμενο είναι το Ελληνικό Δημόσιο. Το Υπουργείο Εξωτερικών και οι αποστολές του είναι όργανα του Δημοσίου και όχι αυτοτελή νομικά πρόσωπα.
Η επιχείρηση, ο διευθύνων σύμβουλός της και οι αλλοδαποί αιτούντες έχουν ο καθένας διαφορετική νομική θέση. Η ζημία από μια εταιρική συναλλαγή ανήκει καταρχήν στην εταιρεία. Η προσβολή της εμπορικής πίστης ή της φήμης της μπορεί, εφόσον αποδειχθεί, να στηρίξει αξίωση χρηματικής ικανοποίησης (άρθρο 932 ΑΚ). Η εταιρεία δεν βιώνει ψυχικό άλγος όπως ένα φυσικό πρόσωπο, και τυχόν προσωπική αξίωση του εκπροσώπου της χρειάζεται δικά της πραγματικά περιστατικά.
Το διαφυγόν κέρδος πρέπει να αποδεικνύεται και όχι να τεκμαίρεται. Η αξία μιας προσφοράς ή ο κύκλος εργασιών μιας πιθανής πώλησης δεν ταυτίζονται με καθαρό απολεσθέν κέρδος. Το δικαστήριο θα αναζητήσει τα πραγματικά κόστη, τους όρους πληρωμής, την εμπορική ωριμότητα της συμφωνίας και τον λόγο της τελικής ματαίωσης. Το Τριμελές Διοικητικό Εφετείο Αθηνών (απόφαση 3048/2020) επιδίκασε αποδεδειγμένη ζημία σε εταιρεία σε διαφορετική υπόθεση, ενώ απέρριψε αξίωση διαφυγόντος κέρδους που δεν είχε τεκμηριωθεί επαρκώς. Το άρθρο 300 ΑΚ υποχρεώνει επίσης τον ζημιωθέντα να περιορίζει τη ζημία του όπου αυτό είναι ευλόγως δυνατό.
Όταν παραβιάζεται το ενωσιακό δίκαιο, οι προϋποθέσεις κρατικής ευθύνης του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης εφαρμόζονται παράλληλα με το ελληνικό δίκαιο (Brasserie du Pêcheur και Factortame, C-46/93 και C-48/93). Οι προϋποθέσεις αυτές είναι:
- κανόνας που απονέμει δικαιώματα·
- κατάφωρη παράβαση·
- άμεσος αιτιώδης σύνδεσμος.
Η ακύρωση μιας άρνησης δεν θεμελιώνει αφ’ εαυτής δικαίωμα αποζημίωσης.
Νομολογία
| Απόφαση | Κρίση | Σημασία |
| ΔΕΕ, Koushkaki (C-84/12, 19 Δεκεμβρίου 2013) | Οι λόγοι άρνησης του Κώδικα Θεωρήσεων είναι περιοριστικοί· οι εθνικές αρχές διατηρούν ευρύ περιθώριο εκτίμησης των πραγματικών περιστατικών, μεταξύ άλλων για εύλογες αμφιβολίες ως προς την πρόθεση αναχώρησης | Περιορίζει τις αυθαίρετες ή συλλήβδην αρνήσεις, αλλά οι συγκεκριμένες αμφιβολίες της αρχής πρέπει να αντιμετωπίζονται σοβαρά |
| ΔΕΕ, El Hassani (C-403/16, 13 Δεκεμβρίου 2017) | Η προσφυγή κατά άρνησης θεώρησης πρέπει να περιλαμβάνει σε κάποιο στάδιο δικαστικό έλεγχο (άρθρο 32 παρ. 3 του Κώδικα σε συνδυασμό με το άρθρο 47 του Χάρτη) | Επιβεβαιώνει ότι το δικαστήριο μπορεί να ελέγξει προξενικές αρνήσεις· αφορά τον αιτούντα και όχι αυτομάτως την προσκαλούσα επιχείρηση |
| ΔΕΕ, R.N.N.S. και K.A. (C-225/19 και C-226/19, 24 Νοεμβρίου 2020) | Όταν η άρνηση στηρίζεται σε αντίρρηση άλλου κράτους μέλους, ο αιτών πρέπει να μπορεί να κατανοήσει ποιο κράτος την προέβαλε και για ποιον λόγο | Σχετική μόνο όταν υπάρχει τέτοια αντίρρηση |
| Διοικητικό Πρωτοδικείο Αθηνών 410/2019 (δημοσιευμένη περίληψη) | Ανεπαρκής αιτιολογία ως προς τον σκοπό και τους όρους της επίσκεψης, χωρίς εξατομικευμένη αξιολόγηση στον φάκελο· η προβολή λόγων για πρώτη φορά στη δίκη δεν θεράπευσε την έλλειψη | Παράδειγμα δικαστικού ελέγχου ελληνικής προξενικής άρνησης |
| Διοικητικό Πρωτοδικείο Αθηνών ΑΔ114/2026 (δημοσιευμένα αποσπάσματα) | Ακυρώθηκε άρνηση θεώρησης οικογενειακής επανένωσης, επειδή η γενική επίκληση αντιφάσεων δεν στηριζόταν σε συγκεκριμένα στοιχεία της συνέντευξης | Δείχνει την ανάγκη ελέγξιμης και ειδικής αιτιολογίας· διαφορετική κατηγορία θεώρησης |
| Τριμελές Διοικητικό Εφετείο Αθηνών 3048/2020 | Επιδικάστηκε αποδεδειγμένη εταιρική ζημία σε άλλη υπόθεση· απορρίφθηκε ανεπαρκώς τεκμηριωμένο διαφυγόν κέρδος | Μέθοδος ελέγχου της ευθύνης του Δημοσίου και απόδειξης της ζημίας· δεν αφορά θεώρηση |
Δεν εντοπίστηκε δημοσιευμένη ελληνική απόφαση που να επιδικάζει αποζημίωση σε εξαγωγική επιχείρηση για σειρά αρνήσεων επιχειρηματικών θεωρήσεων. Η νομολογία παρέχει, ωστόσο, σαφή στηρίγματα για τον έλεγχο των προξενικών αρνήσεων και διακριτές βάσεις για τη διεκδίκηση αποδεδειγμένης ζημίας.
Τι πρέπει να διατηρεί η προσκαλούσα επιχείρηση από την αρχή
| Κατηγορία | Τι διατηρείται | Για ποιον λόγο |
| Εταιρική ταυτότητα | Αριθμός ΓΕΜΗ, ΑΦΜ, καταστατικό, νόμιμη εκπροσώπηση | Ταυτοποιεί τον δικαιούχο της αξίωσης και ποιος μπορεί να δώσει εντολή |
| Χρονολόγιο ανά επισκέπτη | Όνομα, επιχείρηση, πρόσκληση, αίτημα ραντεβού, υποβολή, συνέντευξη, απόφαση και ημερομηνία κοινοποίησης | Συνδέει κάθε γεγονός με συγκεκριμένη αίτηση |
| Αιτήσεις | Αντίγραφα των αιτήσεων, αριθμοί φακέλου, αποδείξεις κατάθεσης και κατάλογοι συνημμένων | Δείχνει τι είχε ενώπιόν της η αρχή |
| Αρνήσεις | Το πλήρες έντυπο άρνησης, τυχόν παρατηρήσεις, το μήνυμα κοινοποίησης και η ημερομηνία παραλαβής | Λόγοι, ενημέρωση για τα μέσα προστασίας και προθεσμίες |
| Αλληλογραφία | Μηνύματα και επιστολές με την αποστολή, τον πάροχο και το Υπουργείο | Προβλήματα πρόσβασης, απαντήσεις και χρόνοι |
| Εμπορικά στοιχεία | Προσφορές, παραγγελίες, σχέδια συμβάσεων, τιμές, κόστη και ο λόγος ματαίωσης κάθε συναλλαγής | Προσδιορισμός της ζημίας και του αιτιώδους συνδέσμου |
Πώς μπορεί να βοηθήσει η Oikonomakis Law
Η Oikonomakis Law συμβουλεύει ελληνικές επιχειρήσεις και αλλοδαπούς επαγγελματίες επισκέπτες σε θέματα επιχειρηματικών θεωρήσεων και στις νομικές συνέπειες των προξενικών αρνήσεων. Η εταιρεία είναι επίσης νομικός σύμβουλος του Συλλόγου Ελλήνων Εξαγωγέων, γεγονός που συνδέει το έργο της με τα πρακτικά εμπόδια που αντιμετωπίζουν οι Έλληνες εξαγωγείς στο διεθνές εμπόριο.
Ειδικότερα, η εταιρεία μπορεί:
- να προετοιμάσει την πρόσκληση και τον φάκελο της επιχείρησης, περιλαμβανομένης της επιλογής μεταξύ συνήθους πρόσκλησης και της ειδικής διαδικασίας ανάληψης ευθύνης ή φιλοξενίας του ν. 5038/2023·
- να εξετάσει τις απορριπτικές αποφάσεις και τους φακέλους τους και να συμβουλεύσει για νέα αίτηση ή για το μέσο προστασίας κατά της άρνησης·
- να εκπροσωπήσει τους αιτούντες ενώπιον των αρμόδιων ελληνικών διοικητικών δικαστηρίων·
- να αξιολογήσει και, όπου δικαιολογείται, να ασκήσει αξίωση αποζημίωσης κατά του Ελληνικού Δημοσίου, με την τεκμηρίωση της ζημίας και του αιτιώδους συνδέσμου που απαιτεί.
Στο έργο αυτό συμμετέχουν τα τμήματα Διοικητικού Δικαίου, Μεταναστευτικού Δικαίου και Θεωρήσεων, Ευρωπαϊκού Δικαίου, Διεθνούς Εμπορίου, Αστικής Ευθύνης και Εταιρικού Δικαίου της εταιρείας. Οι προτεινόμενες ενέργειες συμφωνούνται με τον εντολέα αφού εξεταστούν οι πραγματικές αποφάσεις και τα έγγραφα.
Τα γραφεία μας στην Ευρώπη, την Ασία, την Αφρική και την Ωκεανία, με τις διευθύνσεις και τα τηλέφωνά τους, παρατίθενται στην ενότητα επικοινωνίας παρακάτω. Ο παγκόσμιος αριθμός WhatsApp +44 20 3769 4973 εξυπηρετεί πελάτες σε κάθε χώρα.
Ερωτήσεις και απαντήσεις
Μπορεί ελληνική προξενική αρχή να αρνηθεί επιχειρηματική θεώρηση ακόμη κι αν ο επισκέπτης έχει πρόσκληση από ελληνική επιχείρηση; Ναι. Η πρόσκληση είναι σημαντικό αποδεικτικό στοιχείο, αλλά η αρχή αξιολογεί και τον αιτούντα: ταυτότητα, μέσα, ασφάλιση και πρόθεση αναχώρησης. Μπορεί να αρνηθεί μόνο για τους λόγους του Κώδικα Θεωρήσεων και με αιτιολογία.
Σημαίνει μια προηγούμενη άρνηση ότι και η επόμενη αίτηση θα απορριφθεί; Όχι. Το άρθρο 21 παρ. 9 του Κώδικα Θεωρήσεων απαγορεύει την αυτόματη επανάληψη της άρνησης μόνο λόγω προηγούμενης απόρριψης. Κάθε αίτηση εξετάζεται αυτοτελώς.
Ποιος αποφασίζει: το κέντρο θεωρήσεων ή η προξενική αρχή; Η προξενική αρχή. Ο εξωτερικός πάροχος μπορεί να παραλαμβάνει αιτήσεις και να ορίζει ραντεβού, αλλά η εξέταση και η απόφαση ανήκουν στην προξενική αρχή.
Σε πόσο χρόνο πρέπει να εκδοθεί η απόφαση; Κατά κανόνα σε 15 ημερολογιακές ημέρες από την παραδεκτή αίτηση, με δυνατότητα παράτασης έως 45 ημέρες σε ατομικές περιπτώσεις. Τα ραντεβού πρέπει κανονικά να είναι διαθέσιμα εντός δύο εβδομάδων.
Τι είναι η ειδική ελληνική επιχειρηματική πρόσκληση; Μια διαδικασία του άρθρου 7 παρ. 8–10 του ν. 5038/2023 και της ΚΥΑ 44741/2025, κατά την οποία ο προσκαλών αναλαμβάνει την ευθύνη της διαμονής ή φιλοξενεί τον επισκέπτη, με επίσημο έντυπο και προτεραιότητα ακρόασης. Έχει δικά της κριτήρια φερεγγυότητας, όπως κύκλο εργασιών άνω των 100.000 ευρώ για εταιρεία.
Μπορεί η ίδια η προσκαλούσα επιχείρηση να προσβάλει την άρνηση; Η άρνηση απευθύνεται στον αιτούντα, ο οποίος είναι κατά κύριο λόγο ο νομιμοποιούμενος να την προσβάλει. Η θέση της επιχείρησης πρέπει να εξετάζεται χωριστά για κάθε μέσο.
Μπορεί η επιχείρησή μου να ζητήσει αποζημίωση για χαμένες συναλλαγές; Ενδεχομένως. Η αξίωση πρέπει να αποδείξει παράνομη πράξη, παραβίαση κανόνα που προστατεύει το συμφέρον της επιχείρησης, προσδιορισμένη ζημία και άμεσο αιτιώδη σύνδεσμο. Η ακύρωση της άρνησης δεν οδηγεί αυτομάτως σε αποζημίωση.
Τι κάνουμε πρώτα μετά από μια άρνηση; Λαμβάνουμε την πλήρη έγγραφη άρνηση, σημειώνουμε την ημερομηνία κοινοποίησης, ελέγχουμε τους λόγους και τις προθεσμίες και διατηρούμε μαζί όλες τις αιτήσεις, την αλληλογραφία και τα εμπορικά στοιχεία.
Πόσο κοστίζει μια θεώρηση Σένγκεν; 90 ευρώ για ενήλικες και 45 ευρώ για παιδιά 6 έως 11 ετών· τα παιδιά κάτω των 6 ετών δεν καταβάλλουν τέλος. Το τέλος υπηρεσίας του εξωτερικού παρόχου και η ασφάλιση είναι επιπλέον. Βλ. τους πίνακες κόστους παραπάνω.
Επικοινωνία με την Oikonomakis Law
Εάν η επιχείρησή σας ή οι επαγγελματίες επισκέπτες σας αντιμετωπίζουν αρνήσεις από ελληνική προξενική αρχή, στείλτε μας ιδιωτικά μια σύντομη περιγραφή στο leads@oikonomakislaw.com ή στον παγκόσμιο αριθμό WhatsApp +44 20 3769 4973. Αναφέρετε τις χώρες που αφορά η υπόθεση, πόσες αιτήσεις απορρίφθηκαν και πότε, και αν διαθέτετε τις έγγραφες αποφάσεις άρνησης. Για συνάντηση μέσω Zoom, προτείνετε ημέρα, ώρα και ζώνη ώρας, αναφέρετε τα ονόματα και τις ιδιότητες των συμμετεχόντων και περιγράψτε τα θέματα που θέλετε να συζητήσουμε. Παρακαλούμε μην αναρτάτε διαβατήρια, έγγραφα ταυτότητας ή προσωπικά στοιχεία σε δημόσια σχόλια.
Τα γραφεία μας
Η Oikonomakis Law έχει την έδρα της στον Πειραιά και γραφεία στην Ευρώπη, την Ασία, την Αφρική και την Ωκεανία. Ο παγκόσμιος αριθμός WhatsApp +44 20 3769 4973 εξυπηρετεί πελάτες σε κάθε χώρα, ακόμη και σε χώρες χωρίς τοπικό γραφείο ή τοπική τηλεφωνική γραμμή.
| Περιοχή | Χώρα | Πόλη | Διεύθυνση | Τηλέφωνο |
| Ευρώπη | Ελλάδα | Πειραιάς (έδρα) | Λεωφόρος Ηρώων Πολυτεχνείου 42–44, δεύτερος όροφος, 185 35 | +30 210 360 0036 |
| Ευρώπη | Ελλάδα | Πειραιάς (δεύτερο γραφείο) | Κασιμάτη 2 | +30 210 360 0036 |
| Ευρώπη | Ελλάδα | Αθήνα | Βουκουρεστίου 18, πρώτος και δεύτερος όροφος, 106 71 | +30 210 360 0036 |
| Ευρώπη | Ελλάδα | Θεσσαλονίκη | Τσιμισκή 9 και Ίωνος Δραγούμη 8, τέταρτος όροφος, 546 24 | +30 210 360 0036 |
| Ευρώπη | Ελλάδα | Ηράκλειο | Εθνικής Αντιστάσεως 176, 713 07 | +30 210 360 0036 |
| Ευρώπη | Ελλάδα | Κέρκυρα | Δονάτου Δημουλίτσα 19, 491 32 | +30 210 360 0036 |
| Ευρώπη | Γερμανία | Ντίσελντορφ | Königsallee 2b, Kö Bogen Building, 5th Floor, 40212 | +49 211 5469 2217 |
| Ευρώπη | Ηνωμένο Βασίλειο | Λονδίνο | 100 Bishopsgate, 18th and 19th Floors, EC2N 4AG | +44 20 3769 4973 |
| Ευρώπη | Γαλλία | Παρίσι | 3b Rue Taylor, CS 20004, Paris Cedex 10, 75481 | +33 1 70 61 57 32 |
| Ευρώπη | Ισπανία | Βαρκελώνη | Gran Via de les Corts Catalanes 583, 08011 | +34 930 474 684 |
| Ευρώπη | Ρουμανία | Βουκουρέστι | Floreasca Plaza, 169A Calea Floreasca, Sector 1 | +40 31 229 5320 |
| Ευρώπη | Βέλγιο | Βρυξέλλες | Rue aux Laines 70, 1000 | +32 2 886 0345 |
| Ευρώπη | Βουλγαρία | Σόφια | 14 Tsar Osvoboditel Boulevard, Landmark Building, 5th and 6th Floors, 1000 | +359 2 492 9301 |
| Ευρώπη | Αλβανία | Τίρανα | Rruga e Barrikadave 106, 1016 | +355 4 530 1325 |
| Ευρώπη | Κύπρος | Λευκωσία | Νίκου Παντελίδη 1, Στρόβολος, 2045 | +357 22 008 290 |
| Ευρώπη | Λουξεμβούργο | Λουξεμβούργο | 26 Boulevard Royal, 2449 | +352 20 606 179 |
| Ευρώπη | Μάλτα | Σεντ Τζούλιανς | Swieqi Junction, Junction Business Centre, Sqaq Lourdes, 1117 | +356 2034 1850 |
| Ευρώπη | Ρωσία | Μόσχα | Myasnitskaya 24/7, Building 3, Premises 2/4, Room 1, 101000 | Παγκόσμιο WhatsApp +44 20 3769 4973 |
| Ασία | Ινδία | Γκουρουγκράμ (περιοχή Νέου Δελχί) | 01–110 Forum, DLF Cybercity, Phase 3, Gurugram, 122002 | +91 22 6205 4742 |
| Ασία | Τουρκία | Κωνσταντινούπολη | Barış Mahallesi, Zafer Caddesi, Urartu Sitesi C1 Blok 13/25, Beylikdüzü, 34520 | Παγκόσμιο WhatsApp +44 20 3769 4973 |
| Ασία | Ισραήλ | Τελ Αβίβ | 150 Menachem Begin Road, We TLV | +972 3 374 1019 |
| Ασία | Σιγκαπούρη | Σιγκαπούρη | 8 Marina View, Asia Square Tower 1, 42nd and 43rd Floors, 018960 | +65 3125 8831 |
| Αφρική | Νιγηρία | Αμπούτζα | Churchgate Plaza, Tower C, 4th Floor, AO Cadastral Zone, Constitution Avenue, Central Business District, 900001 | +234 209 394 0815 |
| Αφρική | Νότια Αφρική | Πρετόρια | Pegasus Building 1, Amarand Avenue, Waterkloof Glen Extension 2, 0181 | +27 12 004 1723 |
| Αφρική | Καμερούν | Ντουάλα | Immeuble Empire Media, 1st Floor, Rue Foch Akwa, Douala Littoral, 12724 | Παγκόσμιο WhatsApp +44 20 3769 4973 |
| Αφρική | Ζάμπια | Λουσάκα | Sunshare Tower, 9th Floor, Stand LN 15584/1, Katrina Mulili Road, 10101 | Παγκόσμιο WhatsApp +44 20 3769 4973 |
| Ωκεανία | Αυστραλία | Μελβούρνη | Melbourne Central Tower, 360 Elizabeth Street, Victoria, 3000 | +61 3 7048 0468 |
Το παρόν άρθρο αποτελεί γενική ενημέρωση για το ελληνικό και το ενωσιακό δίκαιο όπως ελέγχθηκε στις 2 Νοεμβρίου 2026. Δεν συνιστά νομική συμβουλή για συγκεκριμένη περίπτωση. Το αν μια άρνηση μπορεί να προσβληθεί και αν είναι διαθέσιμη αποζημίωση εξαρτάται από τις συγκεκριμένες αποφάσεις, τα έγγραφα και τα περιστατικά, καθώς και από το δίκαιο που ισχύει κατά τον χρόνο της ενέργειας. Απαιτείται επαγγελματική εκτίμηση πριν από οποιαδήποτε ενέργεια. Η ανάγνωση του άρθρου ή η αποστολή αρχικού μηνύματος δεν δημιουργεί σχέση δικηγόρου και εντολέα.
Πηγές
Δεν εντοπίστηκε δημοσιευμένη ελληνική απόφαση που να επιδικάζει αποζημίωση σε εξαγωγική επιχείρηση για επανειλημμένες αρνήσεις επιχειρηματικών θεωρήσεων. Οι αποφάσεις 410/2019 και ΑΔ114/2026 παρατίθενται με βάση τη δημοσιευμένη περίληψη και τα δημοσιευμένα αποσπάσματά τους. Οι διαδικτυακές πηγές ελέγχθηκαν μεταξύ 1 και 2 Νοεμβρίου 2026.
| Πηγή | Τι τεκμηριώνει | Πού θα τη βρείτε |
| Κανονισμός (ΕΚ) 810/2009 (Κώδικας Θεωρήσεων), ενοποιημένος, άρθρα 9, 14, 15, 16, 17, 21, 23, 32 και 43 και Παραρτήματα II και VI | Λόγοι άρνησης, εξέταση, χρόνοι, τέλη, εξωτερικοί πάροχοι, έντυπο άρνησης | EUR-Lex |
| Κατ’ εξουσιοδότηση Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1415 | Τέλη θεώρησης 90 € και 45 € από 11.6.2024 | EUR-Lex |
| Ν. 5038/2023 (Κώδικας Μετανάστευσης), άρθρο 7 παρ. 4 και 8–10 | Αιτιολόγηση προξενικής άρνησης· ειδική επιχειρηματική πρόσκληση | Εθνικό Τυπογραφείο |
| ΚΥΑ 44741/2025 (ΦΕΚ Β’ 4472/20.08.2025), άρθρα 1 και 2 | Έντυπο ειδικής πρόσκλησης, φερεγγυότητα, υποχρέωση αιτιολόγησης | Εθνικό Τυπογραφείο |
| Ν. 2690/1999 (Κώδικας Διοικητικής Διαδικασίας), άρθρα 7 και 17 | Αμεροληψία και επαρκής αιτιολογία | Εθνικό Τυπογραφείο |
| Σύνταγμα, άρθρα 5 παρ. 1, 10, 20 παρ. 1, 25 παρ. 1 και 106 παρ. 1 | Οικονομική ελευθερία, αναφορά, δικαστική προστασία, αναλογικότητα | Βουλή των Ελλήνων |
| Χάρτης Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ, άρθρα 16, 47, 51 παρ. 1 και 52 παρ. 1 | Επιχειρηματική ελευθερία, αποτελεσματική προστασία, πεδίο εφαρμογής | EUR-Lex |
| Άρθρο 105 ΕισΝΑΚ· άρθρα 297, 298, 300 και 932 ΑΚ | Ευθύνη του Δημοσίου· αποζημίωση, διαφυγόν κέρδος, περιορισμός ζημίας, ηθική βλάβη | Υπουργείο Δικαιοσύνης |
| Σύμβαση της Βιέννης περί Προξενικών Σχέσεων 1963, άρθρο 5 | Προξενικές λειτουργίες, μεταξύ άλλων προαγωγή εμπορικών σχέσεων (ερμηνευτικό πλαίσιο) | Ηνωμένα Έθνη |
| ΔΕΕ, Koushkaki, C-84/12, 19.12.2013, ECLI:EU:C:2013:862 | Περιοριστικοί λόγοι άρνησης· περιθώριο εκτίμησης | Curia |
| ΔΕΕ, El Hassani, C-403/16, 13.12.2017, ECLI:EU:C:2017:960 | Δικαστικός έλεγχος αρνήσεων θεώρησης | Curia |
| ΔΕΕ, R.N.N.S. και K.A., C-225/19 και C-226/19, 24.11.2020, ECLI:EU:C:2020:951 | Αρνήσεις που στηρίζονται σε αντίρρηση άλλου κράτους μέλους | Curia |
| ΔΕΕ, Brasserie du Pêcheur και Factortame, C-46/93 και C-48/93, 5.3.1996, ECLI:EU:C:1996:79 | Ευθύνη κράτους για παράβαση του ενωσιακού δικαίου | Curia |
| ΔΠρΑθ 410/2019 | Ανεπαρκής αιτιολογία προξενικής άρνησης (δημοσιευμένη περίληψη) | Δημοσιευμένες νομικές περιλήψεις |
| ΔΠρΑθ ΑΔ114/2026 | Ακύρωση άρνησης λόγω έλλειψης ειδικής αιτιολογίας (δημοσιευμένα αποσπάσματα) | Δημοσιευμένα νομικά αποσπάσματα |
| ΤρΔΕφΑθ 3048/2020 | Ευθύνη του Δημοσίου έναντι εταιρείας· απόδειξη διαφυγόντος κέρδους | Νομική βάση του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών |
| Α. Μπουζιάς, «Θεωρήσεις εισόδου σε αλλοδαπούς», Δημόσιο Δίκαιο 2017, σ. 188–200 | Διοικητική ευχέρεια, αιτιολογία και δικαστικός έλεγχος (βιβλιογραφία) | Δημόσιο Δίκαιο |
| Ε. Πρεβεδούρου, «Η αστική ευθύνη του Δημοσίου» (2025) | Προστατευόμενο συμφέρον, παρανομία, ζημία και αιτιώδης συνάφεια (βιβλιογραφία) | prevedourou.gr |
| L. T. Lee και J. B. Quigley, Consular Law and Practice, 3η έκδ., Oxford University Press, 2008 | Προξενικό δίκαιο (προτεινόμενη περαιτέρω μελέτη) | Oxford Academic |
| P. Craig, EU Administrative Law, 3η έκδ., Oxford University Press, 2018 | Ευρωπαϊκή διοικητική νομιμότητα, ισότητα και αναλογικότητα (προτεινόμενη περαιτέρω μελέτη) | Oxford Academic |