EnglishΟ Νόμος 5275/2026 δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως Α’ 17 στις 6 Φεβρουαρίου 2026 και τροποποιεί ουσιαστικά τον Ελληνικό Κώδικα Μετανάστευσης. Μεταφέρει την Οδηγία (ΕΕ) 2024/1233 για την ενιαία άδεια διαμονής και εργασίας, δημιουργεί νέες κατηγορίες εθνικών θεωρήσεων εισόδου και αδειών διαμονής, και αλλάζει τόσο τη διάρκεια ισχύος των αδειών όσο και τη διαδικασία ανανέωσής τους. Για οποιονδήποτε σχεδιάζει τώρα να προσλάβει πολίτες τρίτων χωρών ή να υποβάλει αίτηση, το πρακτικό σημείο είναι απλό: αρκετές υποθέσεις που ίσχυαν μέχρι τον Φεβρουάριο του 2026 δεν ισχύουν πλέον.
Η ενιαία άδεια διαμονής και εργασίας
Το άρθρο 4 του νόμου αντικαθιστά το άρθρο 81 του Κώδικα Μετανάστευσης και καθορίζει ποια άδειες θεωρούνται ως ενιαίες άδειες: μεταξύ άλλων η άδεια για εξειδικευμένη απασχόληση (Ε.1), για ειδική απασχόληση (Ε.3) και για απασχόληση μετά από πρόσληψη από το εξωτερικό (Ε.4), μαζί με τις οικογενειακές άδειες όπου αυτές παρέχουν δικαίωμα εργασίας. Οι κάτοχοι αδειών επένδυσης σύμφωνα με τα Άρθρα 96 έως 100 εξαιρούνται ρητά, επομένως το νέο καθεστώς δεν καλύπτει την άδεια μόνιμου επενδυτή.
Η ουσιαστική αλλαγή βρίσκεται στο Άρθρο 6, το οποίο αντικαθιστά το Άρθρο 82 του Κώδικα. Ο κάτοχος μιας αρχικής ενιαίας άδειας πρέπει να παραμείνει με τον εργοδότη για τη διάρκεια της πρώτης σύμβασης, η οποία δεν μπορεί να υπερβαίνει τους έξι μήνες· εάν η σύμβαση διαρκέσει περισσότερο, ο δεσμός παύει μετά τους πρώτους έξι μήνες απασχόλησης. Η πρόωρη αλλαγή επιτρέπεται σε τρεις περιπτώσεις: σοβαρή αιτιολογημένη παράβαση από τον εργοδότη των όρων της εργασιακής σχέσης, αίτημα του εργαζομένου συνοδευόμενο από δηλώσεις τόσο του απερχόμενου όσο και του νέου εργοδότη, και τερματισμός με πρωτοβουλία του εργοδότη που πραγματοποίησε την πρόσληψη. Ο κανόνας εφαρμόζεται αναλογικά στους εποχιακούς εργαζόμενους (Ε.6).
Ο μηχανισμός ειδοποίησης έχει σημασία στην πράξη. Μια αλλαγή εργοδότη κοινοποιείται στην υπηρεσία μιας στάσης, η οποία πρέπει να αποφασίσει εντός σαράντα πέντε ημερών, και ο εργαζόμενος μπορεί ήδη να εργάζεται για τον νέο εργοδότη κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου. Εάν η υπηρεσία δεν εξετάσει την ειδοποίηση εγκαίρως, θεωρείται ότι έχει γίνει αποδεκτή.
Το Άρθρο 5 εισάγει το Άρθρο 81Α στον Κώδικα και επιβάλλει προθεσμίες δεσμευτικές για τη διοίκηση: η υπηρεσία μιας στάσης πρέπει να εξετάσει την αίτηση εντός ενενήντα ημερών από την πλήρη υποβολή, επεκτάσιμες κατά τριάντα ημέρες σε εξαιρετικές και επαρκώς αιτιολογημένες περιπτώσεις που σχετίζονται με την πολυπλοκότητα της υπόθεσης. Όταν απαιτούνται συμπληρωματικά έγγραφα, ορίζεται μια εύλογη περίοδος που δεν υπερβαίνει τους δύο μήνες και το χρονικό περιθώριο των ενενήντα ημερών αναστέλλεται εν τω μεταξύ.
Η ανεργία από μόνη της δεν αποτελεί πλέον λόγο ανάκλησης. Σύμφωνα με το Άρθρο 82 όπως ισχύει τώρα, μια περίοδος έως τρεις μήνες είναι ανεκτή, ή έως έξι μήνες εάν το άτομο έχει κατέχει την ενιαία άδεια για περισσότερα από δύο χρόνια, υπό την προϋπόθεση ότι η έναρξη και η λήξη κάθε περιόδου γνωστοποιούνται στην υπηρεσία μιας στάσης. Η τριμηνιαία περίοδος παρατείνεται κατά τρεις ακόμη μήνες όταν διαπιστώνεται ότι ο κάτοχος εργάστηκε υπό ιδιαίτερα καταχρηστικές συνθήκες. Το άρθρο 7 προσθέτει το άρθρο 82Α, διασφαλίζοντας ίση μεταχείριση με τους Έλληνες πολίτες όσον αφορά τους όρους απασχόλησης, τα συνδικαλιστικά δικαιώματα, την εκπαίδευση, την αναγνώριση προσόντων και την κοινωνική ασφάλιση.
Οι νέες εθνικές άδειες εισόδου
Το άρθρο 10 τροποποιεί το άρθρο 9 του Κώδικα και προσθέτει πέντε νέες κατηγορίες βίζας στην κατηγορία Ζ, κάθε μία από τις οποίες είναι αυστηρά καθορισμένη. Η βίζα Z.13, που αναλύεται λεπτομερώς στο νέο Άρθρο 72Α, απευθύνεται σε εξειδικευμένο τεχνικό προσωπικό μιας επιχείρησης που έχει συσταθεί σε τρίτη χώρα, και μεταφέρεται με συμβόλαιο σε ελληνική εταιρεία για την κατασκευή μονάδων παραγωγής στην τεχνολογία, τα φαρμακευτικά προϊόντα και τη βιομηχανία. Ο περιορισμός που συχνά παραβλέπεται είναι ότι η επένδυση πρέπει να υπερβαίνει τα δέκα εκατομμύρια ευρώ, και η βίζα δεν μπορεί να διαρκέσει πέρα από δώδεκα μήνες συνολικά. Η βίζα Z.13A καλύπτει εργασία για επιχειρήσεις που είναι εγγεγραμμένες στο εθνικό μητρώο νεοφυών επιχειρήσεων Elevate Greece.
Η βίζα Ζ.14 είναι για επισκέπτες καθηγητές σε ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα και σε νομικά πρόσωπα πανεπιστημιακής εκπαίδευσης. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η βίζα Ζ.15, η λεγόμενη βίζα ταλέντου, που ισχύει για δώδεκα μήνες και επιτρέπει στους αιτούντες με υψηλά εκπαιδευτικά προσόντα να εισέλθουν στην Ελλάδα για να αναζητήσουν εργασία ή επαγγελματική δραστηριότητα χωρίς προηγούμενη προσφορά εργασίας. Η βίζα Ζ.16 ισχύει για φοιτητές ξένων ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων που έχουν συνάψει συμφωνίες με ελληνικά κολλέγια, για μαθήματα και πρακτική άσκηση στο πλαίσιο των σπουδών τους.
Οι νέες άδειες διαμονής
Προστίθενται δύο νέες άδειες διαμονής: η άδεια H.5.2 για σπουδές σε κολέγια και η άδεια H.11. Το τελευταίο, όπως αναλύεται από το Άρθρο 13 που τροποποιεί το Άρθρο 12 του Κώδικα, επιτρέπει στους φοιτητές και ερευνητές να παραμείνουν για ένα έτος μετά την ολοκλήρωση των σπουδών ή της έρευνάς τους, είτε για να αναζητήσουν εργασία ως εξειδικευμένοι (Ε.1), ειδικού σκοπού (Ε.3) ή εξαρτημένοι υπάλληλοι (Ε.4), είτε για να ιδρύσουν επιχείρηση σύμφωνα με το Άρθρο 97. Σημαντικά, κατ’ εξαίρεση δεν απαιτείται διαθέσιμη θέση εντός της ποσοστώσεως εισδοχής για αυτή τη μετάβαση. Η διάταξη κλείνει ένα κενό που προηγουμένως ανάγκαζε το ποσοστό να καλύπτει απρόβλεπτες και εξαιρετικές ανάγκες.
Φοιτητές, υποτροφιούχοι και ψηφιακοί νομάδες
Οι κάτοχοι αδειών υποτροφίας (H.7) και φοιτητικής άδειας (H.1) αποκτούν το δικαίωμα να εργάζονται έως είκοσι ώρες. Το άρθρο 9, τροποποιώντας το άρθρο 4 του Κώδικα, περιλαμβάνει στην έννοια των μελών της οικογένειας ενήλικα παιδιά που στερούνται νομικής ικανότητας, ανεξαρτήτως ηλικίας, εφόσον διαμένουν με και υποστηρίζονται από τον χορηγό· η ανικανότητα αποδεικνύεται με τελεσίδικη δικαστική απόφαση ή ισοδύναμο έγγραφο από τη χώρα προέλευσης, κατάλληλα πιστοποιημένο και μεταφρασμένο. Η διάταξη διορθώνει μια πραγματική αδικία για τις οικογένειες με ενήλικο παιδί υπό δικαστική υποστήριξη και εφαρμόζεται αναλόγως και για τα μέλη των οικογενειών Ελλήνων πολιτών και πολιτών της Ένωσης.
Για τους ψηφιακούς νομάδες, η αλλαγή πηγαίνει προς την αντίθετη κατεύθυνση. Η δυνατότητα να υποβάλει κανείς απευθείας αίτηση για άδεια παραμονής έχει καταργηθεί και απαιτείται πλέον εθνική βίζα εισόδου. Όποιος σχεδίαζε να φτάσει πρώτα και να τακτοποιηθεί αργότερα θα χρειαστεί να επανεξετάσει τη σειρά.
Τι να κάνω τώρα
Ο νόμος τέθηκε σε εφαρμογή με τη δημοσίευσή του, αλλά αρκετές διατάξεις εξαρτώνται από τις υπουργικές αποφάσεις εφαρμογής. Η εικόνα είναι επομένως ατελής, και οποιοδήποτε σχέδιο θα πρέπει να ελέγχεται σε σχέση με τις αποφάσεις καθώς εκδίδονται. Οι εργοδότες που απασχολούν ή σκοπεύουν να απασχολήσουν υπηκόους τρίτων χωρών θα πρέπει να επανεξετάσουν τα τυπικά τους συμβόλαια υπό το πρίσμα της ελάχιστης διάρκειας έξι μηνών και του δικαιώματος αλλαγής εργοδότη, και θα πρέπει να επαναϋπολογίσουν τα χρονοδιαγράμματα πρόσληψης με βάση την περίοδο απόφασης των ενενήντα ημερών.
Για τα άτομα, η πρακτική συμβουλή είναι ένα μόνο σημείο: ο τίτλος που ταιριάζει σήμερα μπορεί να μην είναι ο ίδιος που ταιριάζει πέρυσι. Οι νέες κατηγορίες Z.15 και H.11 ανοίγουν διαδρομές που δεν υπήρχαν πριν από τον Φεβρουάριο του 2026, και μια αίτηση που υποβάλλεται με λάθος βάση κοστίζει περισσότερο σε χρόνο από ό,τι θα κόστιζε η προκαταρκτική ανάλυση. Περισσότερες πληροφορίες είναι διαθέσιμες στις σελίδες μας για το μεταναστευτικό δίκαιο και το εταιρικό δίκαιο. Τα γραφεία μας στην Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη, τον Πειραιά και το Ηράκλειο μπορούν να επικοινωνηθούν στο +30 210 3600036 ή στο gr@oikonomakislaw.com.
Συχνές ερωτήσεις
Είναι ο νόμος ήδη σε ισχύ; Ναι. Ο Νόμος 5275/2026 τέθηκε σε ισχύ με τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως Α’ 17 της 6ης Φεβρουαρίου 2026. Ορισμένες διατάξεις, ωστόσο, ενεργοποιούνται με υπουργικές αποφάσεις εφαρμογής, οι οποίες εκδίδονται σταδιακά.
Μπορώ να αλλάξω εργοδότη με άδεια εξαρτημένης απασχόλησης; Ναι. Είστε δεσμευμένος για τη διάρκεια του πρώτου συμβολαίου, το οποίο δεν μπορεί να υπερβαίνει τους έξι μήνες. Η πρόωρη αλλαγή επιτρέπεται σε περίπτωση σοβαρής παράβασης των όρων εργασίας, σε περίπτωση τερματισμού με πρωτοβουλία του εργοδότη ή κατόπιν δικής σας αίτησης με δηλώσεις και από τους δύο εργοδότες. Η αλλαγή κοινοποιείται στην υπηρεσία μιας στάσης, η οποία αποφασίζει εντός σαράντα πέντε ημερών, και μπορείτε να εργαστείτε για τον νέο εργοδότη κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου.
Τι θα συμβεί αν χάσω τη δουλειά μου; Η ανεργία από μόνη της δεν οδηγεί σε ανάκληση. Μέχρι τρεις μήνες είναι ανεκτοί, ή μέχρι έξι αν έχετε κρατήσει την ενιαία άδεια για περισσότερα από δύο χρόνια, υπό την προϋπόθεση ότι θα ειδοποιήσετε για την έναρξη και την λήξη κάθε περιόδου. Εάν διαπιστωθούν ιδιαίτερα κακοποιητικές συνθήκες εργασίας, η τριμηνιαία περίοδος παρατείνεται κατά τρεις ακόμη μήνες.
Έχασα την προθεσμία ανανέωσης. Έχω χάσει την άδεια; Όχι απαραίτητα. Μια αίτηση μπορεί να υποβληθεί έως τρεις μήνες μετά την λήξη, με την προϋπόθεση πρόστιμο εκατό ευρώ για κάθε μήνα καθυστέρησης.
Μπορώ να έρθω στην Ελλάδα ως ψηφιακός νομάς και να τακτοποιηθώ μόλις φτάσω εκεί; Όχι πια. Η επιλογή να υποβάλει κανείς αίτηση απευθείας για άδεια διαμονής έχει καταργηθεί και απαιτείται εθνική βίζα εισόδου πριν από την άφιξη.
Αποποίηση ευθύνης: αυτό το άρθρο παρέχει γενικές πληροφορίες σχετικά με τον Νόμο 5275/2026 έως τον Ιούλιο του 2026 και δεν συνιστά νομική συμβουλή σε ατομική περίπτωση. Ορισμένες διατάξεις εξαρτώνται από την έκδοση υπουργικών αποφάσεων εφαρμογής σε στάδια. Η αξιολόγηση ενός συγκεκριμένου ζητήματος απαιτεί συμβουλή από έναν εξειδικευμένο δικηγόρο. Δεν αναλαμβάνεται καμία ευθύνη για αποφάσεις που λαμβάνονται αποκλειστικά βάσει αυτού του άρθρου.
Συντάχθηκε από τον Χρήστο Οικονόμακη, Πρόεδρο, OIKONOMAKIS LAW